
ترند “Old Money Aesthetic” در فیلمها و سریالهای جدید
در سالهای اخیر، موجی جدید در دنیای مد و سبک زندگی به راه افتاده که نه بر پایه لوگوهای درشت و نمایش دارایی، بلکه بر پایه اصالت، سکوت و میراث استوار است. این جریان که تحت عنوان Old Money Aesthetic (زیباییشناسی ثروت قدیمی) شناخته میشود، حالا از صفحات پینترست و تیکتاک فراتر رفته و به قلب تپنده تولیدات سینمایی و تلویزیونی تبدیل شده است. آثاری همچون فیلم Saltburn و سریال Ripley، فراتر از روایت یک داستان، به مانیفستهای بصری این سبک تبدیل شدهاند. اما چه چیزی در سبک زندگی طبقه اشراف و بازنمایی آن در قاب تصویر وجود دارد که مخاطب مدرن را اینگونه مسحور میکند؟
مفهوم ثروت قدیمی؛ فراتر از یک حساب بانکی
پیش از بررسی آثار، باید درک کنیم که «ثروت قدیمی» فقط به معنای داشتن پول زیاد نیست. این اصطلاح به خانوادههایی اشاره دارد که ثروت خود را نسلبهنسل منتقل کردهاند. در این فرهنگ، خودنمایی (Flashiness) نشانهی بیکلاسی و «نوکیسگی» (New Money) تلقی میشود. شعار آنها Quiet Luxury یا «تجمل خاموش» است؛ جایی که کیفیت پارچه ملموس است اما نام برند فریاد زده نمیشود.
در سینما، این موضوع با کدهایی مثل عمارتهای سنگی وسیع، کتابخانههای غبارآلفود، لباسهای کتان اتوخورده و فعالیتهایی مثل تنیس یا قایقسواری نمایش داده میشود.
معرفی Saltburn (سالتبرن): شکوهِ پوسیده و وسوسه ورود به قلعه
فیلم سالتبرن به کارگردانی امرالد فنل، یک مطالعه موردی خیرهکننده در مورد جذابیت بصری ثروت قدیمی است. لوکیشن اصلی فیلم، یک عمارت واقعی متعلق به قرن هجدهم است که برخلاف خانههای مدرن و مینیمال، مملو از جزئیات، تابلوهای نقاشی اجدادی و اشیاء عتیقه است.
تضاد بصری
فیلم با استفاده از نسبت تصویر 1.33:1 (مربعی)، حس محصور بودن در یک دنیای خصوصی و غیرقابل دسترس را القا میکند. لباسهای شخصیت «فلیکس»، ترکیبی از شلختگیِ آگاهانه و برندهای فوقگرانقیمت است؛ گویی او آنقدر ثروتمند است که نیازی ندارد به ظاهرش اهمیت بدهد.
روانشناسی رنگ
استفاده از رنگهای گرم و اشباع شده در مهمانیها در مقابل سردی سنگهای عمارت، نشاندهنده فسادِ پنهان در پسِ این زیبایی مطلق است. سالتبرن به ما میگوید که ثروت قدیمی سمی است، اما چنان زیباست که نمیتوان از آن چشم برداشت.
معرفی Ripley (ریپلی): ظرافت سیاه و سفید در ایتالیای دهه ۵۰
اگر سالتبرن رنگ و لعابِ جنونآمیز داشت، سریال Ripley (نتفلیکس) درسِ استادی در زمینه مینیمالیسم اشرافی است. این سریال که با فیلمبرداری سیاه و سفیدِ خیرهکننده عرضه شده، زیباییشناسی «ثروت قدیمی» را در سواحل ایتالیا بازتعریف میکند.
قدرت اشیاء
در این سریال، یک ماشین تحریر برند، یک انگشتر عقیق یا یک ویلای دورافتاده در بالای صخرههای «آمالفی»، نقشی کلیدی در تعریف هویت طبقاتی دارند. تام ریپلی (شخصیت اصلی) نه به دنبال پول، بلکه به دنبال «سلیقه» و «اعتبار» صاحبان این ثروت است.
لباس به مثابه زره
کتوشلوارهای دستدوز، پیراهنهای سفید بینقص و کفشهای چرمی که در هر قاب میدرخشند، نشان میدهند که در دنیای ثروت قدیمی، لباس نه برای پوشش، بلکه برای اعلام حضور در یک کلاب اختصاصی است که بقیه اجازه ورود به آن را ندارند.
چرا این ترند تا این حد محبوب شده است؟
تحلیلگران فرهنگی بر این باورند که در عصر اشباع دیجیتال و کالاهای مصرفی ارزانقیمت (Fast Fashion)، بازگشت به سبک Old Money نوعی شورش علیه ابتذال است. مخاطب امروز که از ویترینهای پرزرقوبرق اینستاگرام خسته شده، به دنبال چیزی «ماندگار» میگردد.
۱. نوستالژی برای کیفیت: فیلمهایی مثل ریپلی دنیایی را نشان میدهند که در آن اشیاء عمر طولانی داشتند.
۲. فرار از واقعیت (Escapism): تماشای زندگی در عمارتهای وسیع با خدمتکارانی که در پسزمینه حرکت میکنند، نوعی فانتزی قدرتمند برای مخاطبی است که در آپارتمانهای کوچک شهری زندگی میکند.
۳. رمزگذاری اجتماعی: این سبک به مخاطب یاد میدهد چگونه «ثروتمند به نظر برسد» بدون اینکه مستقیماً از پول حرف بزند. این یک بازی فکری و بصری جذاب است.
چگونه از این آثار برای تولید محتوا و استایل ایده بگیریم؟
اگر به عنوان یک علاقهمند به سینما یا مد میخواهید از این ترند الهام بگیرید، به این نکات توجه کنید:
پالت رنگی نود و خنثی: بژ، سرمهای، سبز یشمی و کرم.
توجه به بافت: کتان، پشم و ابریشم به جای پلاستیک و الیاف مصنوعی.
لوکیشنهای کلاسیک: استفاده از معماریهای قدیمی و فضاهای باز با نور طبیعی در عکاسی.
سادگی در آرایش و مو: در استایل ثروت قدیمی، همه چیز باید «طبیعی» اما «بسیار گران» به نظر برسد.
نتیجهگیری
ترند Old Money Aesthetic در آثاری مثل Saltburn و Ripley، تنها یک مد زودگذر نیست؛ بلکه بازگشتی به شکوه بصری و وقار در روایتگری است. این فیلمها به ما یادآوری میکنند که ثروت واقعی نه در آنچه میخریم، بلکه در «چگونه زیستن» و «سلیقهای» نهفته است که با پول نمیتوان آن را خرید، اما میتوان با لنز دوربین آن را ستایش کرد. جذابیت این آثار در تضادی است که میان ظاهرِ آراسته و باطنِ گاهی تاریکِ شخصیتها ایجاد میکنند؛ تضادی که سینما را به مکانی برای کشفِ لایههای پنهان قدرت تبدیل میکند.
آیا شما هم مسحور این زیباییشناسی سرد و باصلابت شدهاید؟ یا فکر میکنید این تنها نقابی برای پنهان کردن شکافهای طبقاتی است؟ در هر صورت، نمیتوان انکار کرد که تماشای یک عمارت قدیمی در نور ملایم عصرگاهی، یکی از لذتبخشترین تجربههای بصری سینمای امروز است.